सलोखा योजना ऑनलाईन अर्ज : Salokha Yojana Maharashtra 2024

Salokha Yojana Maharashtra 2024: मित्रांनो, शेतीमधील वहिवाटी संदर्भात गावपातळीवर होणारे वाद संपुष्टात आणण्यासाठी महसूल विभागामार्फत सलोखा योजना राबविण्यात येणार आहे.

सलोखा योजना महाराष्ट्र 2024 काय आहे?

या योजनेस दिनांक 13 डिसेंबर 2022 च्या मंत्रिमंडळ बैठकीत मान्यता देण्यात आली होती. आता या योजनेचा शासन निर्णय निर्गमित करण्यात आला आहे.

सलोखा योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांकडे असणाऱ्या शेतजमिनींच्या अदलाबदल दस्तांसाठी नोंदणी शुल्क आणि मुद्रांक शुल्कामध्ये सवलत देण्यात येणार आहे. यामुळे समाजामध्ये सलोखा, सौख्य आणि सौहार्द वाढण्यास मदत होणार आहे.

सलोखा योजनेच्या दिनांक 3 जानेवारी 2023 रोजीच्या शासन निर्णयाची सविस्तर माहिती आपण या लेखात पाहणार आहोत.

सलोखा योजनेचा शासन निर्णय (Salokha Yojana GR)

शेतजमिनीचा ताबा व वहिवाटीबाबत शेतकऱ्यांतील आपापसांतील वाद मिटविण्यासाठी आणि समाजामध्ये सलोखा निर्माण होऊन एकमेकांमधील सौख्य व सौहार्द वाढीस लागण्यासाठी ही योजना राबविण्यात येत आहे.

एका शेतकऱ्याच्या नावावरील शेतजमिनीचा ताबा दुसऱ्या शेतकऱ्याकडे आणि दुसऱ्या शेतकऱ्याच्या नावावरील शेतजमिनीचा ताबा पहिल्या शेतकऱ्याकडे असल्यास अशा शेतजमीन धारकांच्या अदलाबदल दस्तासाठी मुद्रांक शुल्क नाममात्र रु. 1,000 आणि नोंदणी फी नाममात्र रु. 1,000 आकारण्याबाबत सवलत देण्याची सलोखा योजना राबविण्यास शासन मान्यता देण्यात आली आहे.

महत्त्वाची माहिती:
सलोखा योजनेत पात्र अदलाबदल दस्तासाठी मुद्रांक शुल्क रु. 1,000 आणि नोंदणी फी रु. 1,000 अशी सवलतीची तरतूद आहे.

सलोखा योजनेच्या अटी व शर्ती

1. सलोखा योजनेचा कालावधी अदलाबदल दस्तासाठी नोंदणी फी व मुद्रांक शुल्कामध्ये सवलत देण्याबाबतची अधिसूचना शासन राजपत्रात प्रसिद्ध झाल्याच्या दिनांकापासून दोन वर्षांचा राहील.

2. पहिल्या शेतकऱ्याच्या शेतजमिनीचा ताबा दुसऱ्या शेतकऱ्याकडे आणि दुसऱ्या शेतकऱ्याच्या शेतजमिनीचा ताबा पहिल्या शेतकऱ्याकडे किमान 12 वर्षांपासून असला पाहिजे.

3. एकाच गावात जमीन धारण करणाऱ्या शेतकऱ्यांचे परस्परांकडे मालकी व ताबा असल्याबाबतचा वस्तुस्थितीदर्शक पंचनामा मंडळ अधिकारी व तलाठी यांनी विहित पंचनामा नोंदवहीमध्ये केला पाहिजे.

   पंचनामा नोंदवहीवरून तलाठी यांनी जावक क्रमांकासह पंचनामा प्रमाणपत्र शेतकऱ्यांना दिले पाहिजे. अदलाबदल दस्त नोंदणीवेळी पक्षकारांनी सदर पंचनामा दस्तास जोडला पाहिजे.

4. सलोखा योजनेंतर्गत दस्तामध्ये अधिकार अभिलेखातील सर्वसमावेशक शेरे, क्षेत्र, भोगवटादार वर्ग किंवा सत्ताप्रकार, पुनर्वसन, आदिवासी, कूळ इत्यादी सर्व बाबी विचारात घेऊन दोन्ही पक्षकारांनी सर्वसंमतीने अदलाबदल दस्त नोंदवित असल्याची अट समाविष्ट करणे आवश्यक आहे.

5. पहिल्या शेतकऱ्याच्या शेतजमिनीचा ताबा दुसऱ्या शेतकऱ्याकडे आणि दुसऱ्या शेतकऱ्याच्या शेतजमिनीचा ताबा पहिल्या शेतकऱ्याकडे या परिस्थितीव्यतिरिक्त इतर वैयक्तिक जमिनींच्या अदलाबदल प्रकरणांचा सलोखा योजनेत समावेश होणार नाही.

   अशी प्रकरणे मुद्रांक शुल्क व नोंदणी फी सवलतीस पात्र असणार नाहीत.

6. पहिल्याचा ताबा दुसऱ्याकडे आणि दुसऱ्याचा ताबा पहिल्याकडे असणाऱ्या जमिनींच्या दोन्ही बाजूकडील क्षेत्रामध्ये कितीही फरक असला तरी अशी प्रकरणे योजनेसाठी पात्र ठरू शकतात.

7. अकृषिक, रहिवासी तसेच वाणिज्यिक वापराच्या जमिनीस सलोखा योजना लागू असणार नाही.

8. योजना अंमलात येण्यापूर्वी काही पक्षकारांनी जमिनीची अदलाबदल केली असेल किंवा अदलाबदल दस्तासाठी अगोदरच मुद्रांक शुल्क व नोंदणी फी भरली असेल तर त्याचा परतावा मिळणार नाही.

9. दोन्ही पक्षकारांची जमीन यापूर्वीच तुकडा घोषित असेल तर त्याबाबत प्रमाणित गटबुकाची प्रत दस्तास जोडून अदलाबदल दस्त नोंदविता येईल. त्यानुसार वस्तुस्थितीनुसार फेरफाराने नावे नोंदविता येतील.

सलोखा योजनेचे प्रमुख फायदे

• शेतजमिनीच्या ताबा आणि वहिवाटीशी संबंधित वाद कमी होण्यास मदत.
• पात्र अदलाबदल दस्तासाठी मुद्रांक शुल्कामध्ये सवलत.
• नोंदणी फीमध्ये सवलत.
• शेतकऱ्यांमधील आपापसांतील वाद मिटविण्यास मदत.
• जमिनीच्या प्रत्यक्ष ताब्यानुसार नोंदी नियमित करण्यास मदत.
• गावपातळीवर सलोखा आणि सौहार्द वाढण्यास मदत.

सलोखा योजना कोणत्या जमिनीस लागू नाही?

सलोखा योजना खालील वापराच्या जमिनीस लागू नसल्याचे नमूद आहे:

• अकृषिक जमीन
• रहिवासी वापराची जमीन
• वाणिज्यिक वापराची जमीन

सलोखा योजना महाराष्ट्र – निष्कर्ष

महाराष्ट्रातील शेतजमिनीच्या ताबा आणि वहिवाटीशी संबंधित आपापसांतील वाद कमी करण्याच्या उद्देशाने सलोखा योजना राबविण्यात आली आहे. पात्र शेतकऱ्यांना अदलाबदल दस्ताच्या मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी फीमध्ये सवलतीची तरतूद करण्यात आली आहे.

कोणताही अदलाबदल दस्त नोंदविण्यापूर्वी संबंधित तलाठी, मंडळ अधिकारी किंवा नोंदणी कार्यालयाकडून आपल्या प्रकरणाची पात्रता आणि लागू अटी तपासून घेणे योग्य राहील.

टीप: या लेखातील माहिती उपलब्ध योजनेच्या तपशीलावर आधारित सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. अद्ययावत शासन निर्णय आणि अधिकृत सूचनांची खात्री संबंधित शासकीय विभागाकडून करावी.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

सलोखा योजना काय आहे?

शेतजमिनीच्या ताबा व वहिवाटीशी संबंधित शेतकऱ्यांमधील वाद कमी करण्यासाठी आणि पात्र अदलाबदल दस्तांना शुल्क सवलत देण्यासाठी राबविण्यात आलेली योजना आहे.

सलोखा योजनेत मुद्रांक शुल्क किती आहे?

योजनेच्या नमूद तरतुदीनुसार पात्र अदलाबदल दस्तासाठी मुद्रांक शुल्क नाममात्र रु. 1,000 आहे.

सलोखा योजनेत नोंदणी फी किती आहे?

पात्र अदलाबदल दस्तासाठी नोंदणी फी नाममात्र रु. 1,000 असल्याचे नमूद आहे.

सलोखा योजना रहिवासी जमिनीस लागू आहे का?

नाही. नमूद अटींनुसार अकृषिक, रहिवासी आणि वाणिज्यिक वापराच्या जमिनीस ही योजना लागू नाही.